दुनिया तुला विसरेल - वपु

सुख आणि दुःख मानवी जिवनातिल अविभाज्य घटक आहेत. दु:ख जे नाकारता येत नाहि. पण काहि माणस हि अलौकिक असतात ते दुःखाला कवटाळुन न रहाता त्यामागचे कारण शोधु लागतात, इतर जण माझ्याशी अस का वागली? मनुष्य हा असा एकच प्राणी आहे जो आपल्या दु:खाच उद्दातिकरण करुन त्यातुन काही नविन निर्माण करु शकतो. त्याचच प्रत्यय म्हणजे भाऊसाहेबांची शायरी किंवा भटांच्या गझल. स्वतःच्या दुःखात आसव गाळण्यापेक्षा त्या आसवांतुन लोकांना आनंद निर्माण करुन दिला तो भाऊसाहेबांनी.
भुतकाळातल्या चुका मी परत करणार नाही अस सर्वच म्हणतात पण भाऊसाहेब भुतकाळाला म्हणतात बेट्या जर पुन्हा एकदा जगण्याची संधी दिलीस तर अशीच बेवकूफी करत असाच जगत राहिन.
अता पुस्तकाकडे वळुया विषय आहे भाऊसाहेबांची शायरी. १९६४-६५ च्या काळात भरवलेल्या पाटण्करांच्या एका घरगृती मैफिलिला वपु हजर होते. ती मैफिल व शायरी वपुंनी अतिषय सुंदर शब्दात दिली आहे. वपु म्हणजे सौंदर्य उपासक व्यवसायाने आर्किटेक्ट असलेले वपु हे उत्तम कथालेखनकार, नाटककार आणि सर्वात महत्वाच म्हणजे लहानश्या वस्तुलाही मनापासुन दाद देणारे याचा प्रत्यय पुस्तक वाचताना येतोच.
वपुंनी पुस्त्तकात सुरवातिला म्हटल आहे की तुम्हाला इथे पाटणकरांची शायरी मिळेल पण ती तुम्हाला कडकडुन मिठी मारणार नाही पण तसे काही होत नाही वपु तुम्हाला सरळ त्या मैफिलीत घेऊन जातात. भाऊसाहेब पाटणकर यांच्या शेरावर वपुंच विवचन वाचण्यासारखे आहे.
मुळात भाऊसाहेब पाटणकर यांची शायरी आणि त्याचे रसग्रहण तेही वपुंच्या शब्दात म्हणजे सुवर्णकांचण योगच.
भाऊसाहेबांच्या चाहत्यांनी एकदा तरी वाचाव अस पुस्तक.

"नुसतेच ना दुनियेत तुमच्या, आलो अम्ही गेलो अम्ही
भगवन तुझ्या दुनियेस काही, देऊनी गेलो अम्ही
शायरी तुला अर्पून गेलो, माझे सर्वस्व ती
दुनिया तुला विसरेल भगवन, ना अम्हा विसरेल ती"- भाऊसाहेब पाटणकर


------सुहास सोनवणे.

"शाळा - मिलिंद बोकिल"

"शाळा" नाव घेताच आठवतात ते बालपणिचे रम्य दिवस. आजच्या धकाधकीच्या जिवनात 'बालपणिचा काळ सुखाचा' असे प्रत्येकाच्या तोंडातुन एकदा तरी निघतेच आणि ते दिवस मिलिंद बोकिल यांनी शव्दात आगदि सहजपणे बांधले आहेत. शाळे विषयी आतापर्यंत बरच वाचल आहे पण सगळ्या भावना शब्दात मिळाल्या ते बोकिल यांच्या शाळेत.
मुकुंद जोशी उर्फ जोश्या आणि त्याचे तिन मित्र चित्र्या, फावड्या, आणि सु-या यांच्या पासुन सुरु होणारे कथानक म्हणजे ईयत्ता ९ वीचे वर्ष. शाळेतिल शिक्षक, त्यांची टोपण नावे (सगळ्याच शाळां मध्ये असतात) त्यांच्या शिकण्याच्या पद्धति. मुलिंची व मुलांची टोपन नावे याबरोबर पुढे जात असतानाच मुकुंद व त्याच्या घरच्यांचिही ओळख हि होतेच.
पौगंडा अवस्थेत होत जाणारे बदल त्यामुळे बदलत होणारे विचार, मनात निर्माण होनारे आकर्षण म्हणा कि प्रेम पण परिणास्तव निर्माण होणारी स्थिती आदि विषयांना लेखकाने अगदि सहजतेने हाताळल आहे.शाळेबरोबर इतर विषय हाताळण्याची लेखकाची हातोटी वाखाडण्याजोगी आहे. भाषेबद्दल बोलायच तर अगदि शाळेत बोलली जाणारी भाषा इथे वाचायला मिळते.
शाळेत गेलेल्या पेत्येकाने वाचाव अस हे पुस्तक आहे.

------सुहास सोनवणे.